Παρασκευή, 1 Απριλίου 2016

Παναγιώτης Χατζηστεφάνου Περί Οδύσσειας



Προς τους όψιμους θαλασσόλυκους.

Καταγγέλλω ευθέως και απαρεγκλίτως την πατριαρχική, φασιστική και πλουτοκρατική ανάγνωση της Οδύσσειας και εφιστώ την προσοχή σε όλους εκείνους που επιμένουν να αγνοούν τόσο τις παγιδευμένες Πηνελόπες, αυτές τις βάναυσα υπόδουλες της υπομονής και της μηχανορραφίας, καθώς και τους άλλους που κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν πόσο σημαντικά είναι τα γέρικα σκυλιά, ενώ ευθέως επισημαίνω πως οι Κύκλωπες, οι Λωτοφάγοι, οι Κίρκες και όλες οι υπόλοιπες περιπέτειες του Οδυσσέα μακράν απέχουν από το να είναι παγίδες ή καταστροφές ενώ μόνο ως προνομιακή περιπέτεια σε νέες πραγματικότητες, πολύτιμα μαθήματα και εξεζητημένες εμπειρίες πολυτελείας θα έπρεπε να θεωρούνται από εκείνους τους αχάριστους που αλητεύουν εφ' όρου ζωής σφετεριζόμενοι την δωρεάν πλην υποχρεωτική δια της απειλής θανάτου κωπηλασία του πληρώματος τους.

Οδυσσέα παρ' το χαμπάρι - ήσουν, είσαι και θα είσαι το λιγότερο ενδιαφέρον πρόσωπο μιας ιστορίας που καπηλεύτηκες τσοντάροντας το προνομιούχο ονοματάκι σου πάνω της. 
Η περίφημη εφευρετικότητα και λυσιτέλεια σου δεν ήταν παρά τρόποι με τους οποίους την γλίτωνες την τελευταία στιγμή, προκειμένου απλά να συνεχίσεις να κάνεις την έξυπνη εις βάρος των άλλων. Αρκετά. Έφτασε η ώρα των εξουθενωμένων αργαλειών.

Εγώ επιμένω - οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν τίποτε από αυτά που διαβάζουν, επειδή δεν τα διαβάζουν, τους τα υπαγορεύουν και τα αποστηθίζουν υιοθετώντας άκριτα τις ύπουλα κεκαλυμμένες ερμηνείες που εγκυμονεί η υπαγόρευση τους. Ο τρόπος και η θέση από την οποία διαβάζεις έχει σημασία, όχι το κείμενο αυτό καθ' εαυτό.

Η Οδύσσεια είναι ένα λογοτεχνικό έργο και ως πολιτισμικό δεδομένο είναι πράξη. 
Τώρα, αναλόγως του πολιτισμού που την υιοθετεί και ανάλογα των προτεραιοτήτων αυτού του πολιτισμού, αποκτά και ειδικό βάρος / σημασία αυτή η πράξη. 
Εν προκειμένω επιχειρώ μια επαναδιαπραγμάτευση με την ερμηνεία των καθεστώτων συμβολισμών της, τους οποίους θεωρώ ότι έρχονται από ένα χρεοκοπημένο αξιακό παρελθόν. Αυτό δεν αφορά την Οδύσσεια ως έργο, αλλά έχει άμεση σημασία όσον αφορά τους αναγνώστες της.

Όλοι μας λίγο πολύ έχουμε υπάρξει και Οδυσσέες, και Πηνελόπες, και γέρικα σκυλιά. 
Ας σκεφτούμε λίγο σε ποια περίπτωση από τις τρεις έχουμε υπάρξει περισσότερο όχι για τον εαυτό μας, αλλά για τους άλλους, και υπό ποιους όρους. 
Οι Λαιστρυγόνες και οι μνηστήρες είναι άλλοθι που δεν ενδιαφέρουν κανέναν, αφού το έγκλημα είναι άλλο - η κατάχρηση του χρόνου και του χώρου.

Παναγιώτης Χατζηστεφάνου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου